यो सरकार न कुनै व्यक्ति वा राष्ट्रपतिको होइनः शशांक कोइराला

एनसेल सँग कर उठाउन केले रोक्यो ? वाईडवडीका भ्रष्टाचारीहरु कहाँ छन् ? सरकारी जग्गा कसरी तपाईकै पार्टीका नेताको नाममा पुग्यो ?

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
शशांक काेइराला

सम्माननीय सभामुख महोदय,
माननीय सांसदज्यूहरु

भर्खरै सम्माननीय राष्ट्रपतिज्यूले यस संसदमा प्रस्तुत गर्नु भएको बार्षिक नीति तथा कार्यक्रमका बारेमा नेपाली कांग्रेसको तर्फबाट आफ्ना केही धारणाहरु राख्न चाहन्छु ।

नेपाली कांग्रेस संसदीय दलका नेता माननीय श्री शेरबहादर देउवाले सम्माननीय राष्ट्रपतिज्यूद्वारा प्रस्तुत नीति तथा कार्यक्रमको छलफलमा राख्नु भएको धारणाको समर्थन गर्दछु । साथै हाम्रो पार्टी नेपाली कांग्रेसको तर्फबाट माननीय मिनेन्द्र प्रसाद रिजाल लगायत २३ जना प्रतिनिधिसभा सदस्यहरुले राख्नु भएको संशोधन प्रस्तावलाई समर्थन गर्दछु ।

उहाँद्वारा प्रस्तुत नीति तथा कार्यक्रममा उल्लेखित विषयवस्तुहरुले हाम्रो ध्यान गम्भीर रुपले अकर्षित गरेको छ ।

सम्माननीय सभामुख महोदय,
आज हामी सात दशक अघि जननायक वी.पी. कोइरालाले नेपाली जनता समक्ष गर्नु भएको प्रतिबद्धता बमोजिम संविधानसभाबाट संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपालको संविधान निर्माण गरी जननिर्वाचित यस गरिमामय संसदमा उपस्थित भएका छौं । हामीले प्राप्त गरेका राजनीतिक उपलब्धीहरुलाई सांस्थागत गरी वर्तमान राजनीतिक प्रणालीका माध्यमबाट नेपाललाई एक समुन्नत राष्ट्र र नेपाली जनतालाई सुखी एवं सम्पन्न नागरिक बनाउनु हामी सबैको साझा कर्तव्य हो । यस दिशामा अघि बढ्न हामी सबैले आ–आफ्नो ठाउँबाट संकल्प गर्दै आएका छौं । जनता र राष्ट्रको लक्ष्य बारम्बारको राजनीतिक परिवर्तन मात्र हैन, परिवर्तनले स्थापना गरेको राजनीतिक प्रणालीका माध्यमबाट राष्ट्रलाई विकसित र जनतालाई सम्पन्न बनाउनु हामी सबैको मुख्य ध्येय हो । यही ध्येय पुरा गर्न हाम्रा प्रातः स्मरणीय नेता वी.पी. कोइरालाले आफ्नो सम्पूर्ण जीवन राजनीतिमा समर्पित गर्नु भएको थियो । म यस ऐतिहासिक अवसरमा उहाँ लगायत सबै आदरणीय अग्रजहरु र आफ्नो जीवन बलिदान गर्ने सम्पूर्ण शहिदहरुलाई हार्दिक श्रद्धासुमन अपर्ण गर्न चाहन्छु ।

वर्तमान सरकार नेपाली जनताको अभिमतद्वारा पाँच वर्षका लागि चुनिएको सर्वभौमसत्ता सम्पन्न नेपाली नागरिकहरुको सरकार हो भन्ने कुरामा हामीलाई द्विविधा छैन र हुनु पनि हुँदैन । हामीले बारम्बार गरेको राजनीति संघर्षको मूल उद्देश्य विधिको शासन स्थापना गर्ने नै हो । त्यसैले हामीले सबै किसिमका तानाशाही, निरङ्कुशता वा अधिनायकवादको अन्त्य गरी वर्तमान शासन व्यवस्था स्थापना गरेका हौं । वर्तमान सरकार कुनै व्यक्तिको सरकार होइन । न त राष्ट्रपतिज्यूले भन्नु भए जस्तो उहाँकै सरकार हो । संघीय गणतन्त्र नेपालले शुरु गरेको परम्परा नै हाम्रो लागि परिवर्तनलाई आत्मसात गरिएको गौरवमय परम्परा हो । २०६३ साल वैशाख ११ गते पुनस्र्थापित प्रतिनिधि सभाले २०६३ जेष्ठ ४ गते श्री ५ को सरकारलाई खारेज गरी नेपाल सरकार भन्ने वाक्यांश राखेपछि हामी सबैले नेपाल सरकार भन्दै आएको यर्थाथ सर्वविदितै छ । तसर्थ उहाँले सम्बोधनमा उल्लेख गर्नु भएको ‘‘मेरो सरकार’’ भन्ने शब्दावलीले पुरानै अधिनायकवादी शासकहरुको मनोवृत्तिको झल्को दिएको छ । यसप्रति मेरो गम्भीर आपत्ति छ । यसले स्पष्ट रुपमा अधिनायकवादी चरित्रलाई पक्षपोषण गर्छ भन्ने मेरो ठहर छ ।

सम्माननीय सभामुख महोदय,
राष्ट्रप्रमुखले प्रस्तुत गर्ने नीति तथा कार्यक्रम सरकारद्वारा अघि सारिने वार्षिक कार्यक्रम र अबलम्बन गरिने नीतिहरुको राजनीतिक दस्तावेज हो । यो कुनै इतिहासको वाचन र भविष्यको आकलन होइन । तसर्थ यो यर्थाथपरक, वस्तुनिष्ठ, तर्कपूर्ण र छोटो हुनु पर्दछ । उहाँको प्रस्तुतीमा भएको इतिहासको विवेचना र सरकारको गुणगानको औचित्य देखिदैन ।

नीति तथा कार्यक्रममा व्यक्त भएका योजना र कार्यक्रमहरुको विश्वसनिय आधार पटक्कै देखिदैन । विगतमा भनिए झै आगामी चार वर्ष भित्र दोहोरो अंकको आर्थिक वृद्धिका आधारहरु पटक्कै छैनन् । विदेशी साहयताको कुनै भरपर्दो आश्वासन छैन । नेपालमा भएका आर्थिक गतिविधिका सूचकांकहरु उत्साहवर्धक छैनन् । आगामी एक वर्ष भित्र भूकम्प प्रभावित नागरिकहरुलाई निजी आवास उपलब्ध गराउने कुरा र एक हजार मेघावाट विद्युत उत्पादन गर्ने कुरा वस्तुनिष्ठ देखिदैन । गौतम बुद्ध, पोखरा र निजगढ विमानस्थल निर्माण सम्पन्न गर्ने कुरा बारम्बार दोहो¥याइरहनु पर्ने कुरा होइन । वीरगंज–काठमाडौं र रसुवागढी–काठमाडौं रेल मार्गको डिपिआर दुई वर्ष भित्र तयार गर्ने कुराको कुनै सैद्धान्तिक आधार छैन । यसै गरी दुईवर्ष भित्र पूर्वपश्चिम विद्युतीय रेल मार्ग सञ्चालन गर्ने कुरा फगत आश्वासन बाहेक केही पनि होइन । आगामी एक वर्षमा पाँच लाख रोजगारी सृजना गर्ने कुरा केवल खोक्रो आश्वासन मात्र हो । आगामी वर्ष भित्र तीन करोड नेपालीको स्वास्थ्य वीमा गर्ने, सबै वडामा प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्र पु¥याउने र स्थानीय तहका केन्द्रमा कालोपत्रे बाटो निर्माण गर्ने कुरा कर्णप्रिय सुनिए पनि यसका लागि समय लाग्ने कुरा घाम जतिकै छर्लङ्ग छ ।

अर्को कुरा वर्तमान सरकार बनेपछि नै मेलम्ची खानेपानी आयोजनाको ठेकेदार कम्पनीले काम छाडेको छ । यसको कारण वर्तमान सरकारले स्पष्ट पार्न सकेको छैन । यस परियोजनासँग जोडेर आएको कमिशन प्रकरणकाबारे सरकार अस्वभाविक रुपमा मौन देखिएको कुरा मैले यहाँ दोहो¥याइ रहनु पर्दैन ।

सम्माननीय सभामुख महोदय,
म यस सम्मानित सदनमा प्रश्न गर्न चाहन्छु दुई तिहाईको वर्तमान सरकारले सबै जनताको भावनालाई समेट्दै लोकतन्त्रलाई थप बलियो बनाउन सशक्त भूमिका खेलेको खोइ ? समतामूलक विकासको कुरालाई नारामा मात्र सिमित राखी प्रधानमन्त्री स्वयंले आफ्नो निर्वाचन क्षेत्रको विकास कार्यक्रम समावेश गर्न राष्ट्रिय योजना आयोगलाई लेखेको पत्र सार्वजनिक हुनुले सरकारको विकास रणनीतिलाई उदांगो पारेको छ । सपना र नाराहरु रहरलाग्दा भएता पनि पुँजीगत खर्चमा अपेक्षित प्रगति नभइरहेको अवस्था छ । कुनै आयोजना समयमै सम्पन्न हुन सकेको छैनन् ।

भ्रष्टाचार झनझन मौलाउँदै गएको छ । सुशासनको प्रत्याभूति छैन । आगामी वर्ष के गरिने हो, त्यसको केही ठेगान छैन । एनसेल सँग कर उठाउन केले रोक्यो ? वाईडवडीका भ्रष्टाचारीहरु कहाँ छन् ? सरकारी जग्गा कसरी तपाईकै पार्टीका नेताको नाममा पुग्यो ? महिला हिंसाहरु दिनानुदिन बढिरहेका छन् । निर्मला पन्तको दिवंगत आत्माले अझै किन शान्ति पाउन सकेको छ्रैन ?

सम्माननीय सभामुख महोदय,
नेपालको परराष्ट्र सम्बन्ध असलंग्न परराष्ट्रनीतिको सिद्धान्तमा आधारित छ । हामी हाम्रा सबै छिमेकीहरु प्रति राष्ट्रिय हितमा आधारित असल र सन्तुलीत सम्बन्ध राख्न चाहन्छौं । राष्ट्रपतिज्यूको भर्खरै सम्पन्न चीन भ्रमणलाई व्यक्तिगत र पार्टीगत उपलब्धीको रुपमा चित्रण गर्ने प्रयास गरिएको छ । यस घडीमा म सन् १९६० मा तत्कालीन प्रधानमन्त्री वी.पी. कोइरालाले संयुक्त राष्ट्र संघको महासभालाई गर्नु भएको सम्बोधनलाई सम्झन चाहन्छु । उहाँले छिमेकी मित्रराष्ट्र चीनलाई संयुक्त राष्ट्र संघको स्थायी सदस्य बनाउन आग्रह गर्नु भएको थियो । पछि सन् १९७४ मा मात्र चीनले संयुक्त राष्ट्र संघको स्थायी सदस्यता प्राप्त गरेको थियो । तर हामीले यो विषयलाई हाम्रो पार्टीको स्वार्थमा कहिल्यै प्रयोग गरेनौं । तसर्थ राष्ट्रपतिज्यूद्वारा प्रस्तुत नीति तथा कार्यक्रममा उल्लेख भएका विषयहरु स्पष्टतः पार्टीगत स्वार्थबाट अभिप्रेरित देखिन्छन् ।

सम्माननीय सभामुख महोदय,
राष्ट्र र जनता नै राजनीतिको केन्द्र हो । हरेक सरकारले यो कुराको राम्रो हेक्का राख्नु पर्दछ । राष्ट्रपतिज्यूबाट प्रस्तुत नीति तथा कार्यक्रमले कुनै पनि क्षेत्र र समुदायका नेपाली नागरिकहरु विशेष गरी युवा समुदायलाई उत्साहित गर्न सकेको छैन । यसबाट राष्ट्र निर्माणमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्न सक्ने झण्डै एक करोड युवामा चरम निराशा बढेको छ । त्यसैले वर्तमान सरकार राष्ट्र र जनताको वृहत्तर हित र कल्याणको विषयमा पटक्कै चिन्तित छैन भन्ने मेरो बुझाई छ ।

जय नेपाल !
(कांग्रेस महामन्त्री शशांक कोइरालाले सरकारको नीति तथा कार्यक्रममाथिको छलफलमा प्रतिनिधि सभा बैठकमा प्रस्तुत विचार)