नेपाली कांग्रेसका नेता विमलेन्द्र निधिले नेपाली जनताले विधिवत उन्मूलन गरिसेका अस्विकृत राजा (रिजेक्टड किङ्ग)ले पुनःस्थापित हुने सपना नदेख्न चेतावनी दिएका छन्।
प्रतिनिधि सभाको बुधबारको बैठकम विशेष समय लिएर बोल्दै कांग्रेसका पूर्व उपसभापति एवं सांसद निधिले सार्वभौमसत्ता सम्पन्न नेपाल जनताको प्रतिनिधिमूलक संस्था संविधान सभाबाट विधिवत उन्मूलन भएको राजसंस्था यति सजिलै पुनः फर्किन्छन् कि भन्ने सोचेको छ भने त्यो नसोच्दा हुने चेतावनी पनि दिए।
उनले राजतन्त्रको समाप्त गरी मुलुकमा उन्नत लोकतान्त्रिक गणतन्त्र र संघीयता स्थापित भइसकेको उल्लेख गर्दै त्यसको जग बलियो रहेको दाबी पनि गरे।
लोकतन्त्रमा बोल्ने अधिकार सबैलाई हुने र त्यसको उपयोग पनि गर्न पाइने भएपनि यदि कसैले सजिलै राजतन्त्र फर्किन्छ भन्ने सोेचेको त्यो गलत मात्रै हुने होइन, गणतन्त्रवादीहरु यो शासन व्यवस्थाको रक्षाका लागि जे पनि गर्न तयार रहेको बताए।
‘संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रवादी (हामीहरु) यसबारेमा प्रतिबद्ध छौँ। र कुनैपनि हालतमा नेपालमा राजतन्त्र फर्किदैन। कुनैपनि किसिमको राजतन्त्र फर्किने अवस्था छैन, जनताले रुचाएको छैन, रुचाउँदैन। त्यसका लागि हामी जे पनि गर्न तयार छौँ। यो हेक्का रहोस् सबै सम्बन्धित सरोकारवाला पक्षहरुलाई,’ नेता निधिले भने।
पछिल्लो समय नेपालभित्र र भारतका हिन्दुधर्मका अनुयायी दावी गर्ने साधु, सन्तदेखि अन्य व्यक्तिले नेपालमा राजसंस्थाको पुनस्र्थापनाको आन्दोलन चर्काउने तयारी गरिरहेका बेला उनीहरुलाई चेतावनी दिँदै नेता निधिले भने, ‘यो देशी÷विदेशी साधु, सन्तले भनेर नेपालमा यो आउँछ, त्यो आउँछ भनेर कसैले सोच्छ भनेदेखि नसोचे हुन्छ।’
दोस्रो संविधान सभाबाट ०७२ असोजमा नेपालको संविधान जारी गर्ने तयारीपूर्व भारतीय प्रतिनिधिमण्डलले नेपालमा आएर राजनीतिक दलका नेतादेखि सरकारलाई तत्काल संविधान जारी नगर्न दिएको दबाबको स्मरण गर्दै निधिले त्यसका बाबजूद पनि नेपाल र नेपाली पहिलो भन्ने भावनामा संविधान बनाएको दाबी गरे।
उनले भने, ‘हामीले याद गरौँ, स्मरण गरौँ, यही संविधान जारी गर्ने बेलामा तथाकथित नाकाबन्दी पनि भएको थियो, हामीलाई रोक्न पनि खोजिएको थियो। तर, हामीले आफ्नै नेपाल फस्ट, नेपाली फस्टलाई आफैले पनि प्रयोगबाट प्रमाणित गरेका छौँ। त्यसकारण यतापट्टि सबैको ध्यानाकर्षण गर्न चाहन्छु।’
पूर्व राजा ज्ञानेन्द्र शाहलाई कतिपय उनका समर्थकले ‘राजा’ र अन्यले पूर्व राजा भनि गरेको सम्बोधनप्रति लक्षित गर्दै उनले भने, ‘वास्तवमा उनी रिजेक्टेड राजा होे। यो त एबोलिष्ट मोनार्की (उन्मूलनमा परेको राजतन्त्र)मा भएको बेलाको राजा हो। त्यसकारण यसलाई लास्ट किङ्ग अफ दि एबोलिष्ट मोनार्की सिस्टम भन्न सकिन्छ।’
आफ्नो भनाईलाई थप प्रष्ट पार्दै उनले देशको प्रथम राष्ट्रपति गणतन्त्रको रामवरण यादव भएजस्तै राजतन्त्रको अन्तिम राजा ज्ञानेन्द्र भएको बताए।
उनले मुलुकमा स्थापित संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रात्मक प्रणाली कसैको दान वा निगाहमा प्राप्त गरेको नभई सार्वभौमसत्ता सम्पन्न जनताबाट निर्वाचित दोस्रो संविधान सभाको अधिकार प्रयोगमार्फत आएको बताए।
नेपालमा पृथ्वीनारायण शाहको पालादेखि राजा त्रिभुवनको पालाको राजतन्त्रको मोडलसँगै बालक ज्ञानेन्द्र मात्र होइन, त्यसपछिका राजा विरेन्द्र र ज्ञानेन्द्र जसले पटक पटक जनताको अधिकार खोसेर निरंकुश राजतन्त्रको शासन चलाएको बेलाको राजतन्त्र समेत जनताले हेरिसकेको उनले बताए।
उनले राजतन्त्रको दुश्परिणाम र दमनकै कारण आफू र आफूजस्तै विद्यार्थी, युवाहरुले कलिलै उमेरमा अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता र मानवअधिकारको प्रयोग गर्दा पटक पटक जेल जीवन र यातना भोग्नु परेको विवरण सुनाएका थिए।
स्कूले जीवनदेखि नै धनुषाको जेलदेखि सर्लाही, सिन्धुली, केन्द्रीय कारागार र रामेछापको भंगेरी जेलमा विताएका दिनको स्मरण गर्दै उनले भने, ‘म जस्ता हजारौँ नेपाली युवा, विद्याथीहरु जेलमा परेका छन्। त्यसकारण राजतन्त्रको दुरुपयोग, राजतन्त्रको दुश्परिणाम नेपालमा हामीले भोगिसेका छौँ। र त्यसैकारणले सार्वभौम जनताले, कुनै एपोन्ट गरेर कुनै त्यो कमिटीबाट होइन, निर्वाचित संविधान सभा (दुई दुइवटा संविधान सभा) मार्फत छलफल गरेर हामीले नेपालमा निर्दलीय पञ्चायती व्यवस्थाको पनि अन्त्य गरेका छौँ। त्यतिमात्र होइन, केन्द्रीकृत एकात्मक प्रणालीको ठाउँमा संघीय प्रणाली पनि ल्याएका छौँ। त्यतिमात्र होइन, लोकतन्त्रको आधुनिक रुपमा उन्नत मोडल गणतन्त्र पनि ल्याएका छौँ।’
यसका अतिरिक्त उनले नेपालको संविधान निर्माणको प्रक्रियामा तत्कालीन राजा ञानेन्द्रले संविधान सभाको निर्णय स्वीकार गरी शान्तिपूर्ण तबरले सत्ता हस्तान्तरण गर्नेदेखि गद्दि त्यागेर नागार्जुन र निर्मल निवासको यात्रा तय गरेर निर्वाह गरेको भूमिकाको पनि उनले प्रसंशा गरे।
विश्व राजनीतिक इतिहासमा राजतन्त्रको अन्त्य हुँदा राजा, महाराजाहरुको दुर्गतीबारे स्मरण गर्दै उनले तर, नेपाल र नेपाली जनताको धैर्यता, सहनशीलताले पूर्व राजालाई सम्मान दिएको पनि बताए।
त्यसका बाबजूद पनि पछिल्लो समय ज्ञानेन्द्र र उनका समर्थकहरुले सुरु गरेको गतिविधिप्रति लक्षित गर्दै उनले भने, ‘त्यो सिमालाई पार गर्नु हुँदैन। त्यो पनि म सचेत गराउन चाहन्छु। र यो संसद, नेपाली जनता, जुन सार्वभौम जनताको प्रतिनिधिमूलक संस्था हो, त्यो संसदका सबै राजनीतिक दलहरु सबै सचेत छौँ। कुनै भ्रममा नपर्न, कुनै चिन्ता नगर्न, संघीयता, लोकतन्त्र, गणतन्त्रको जग बलियो छ र यो चिरायू रहिरहने छ।’